راهنمای جامع: از ثبت موضوع تا تصویب پروپوزال پایان‌نامه

ثبت موضوع و پروپوزال، سرنوشت‌سازترین مراحل پایان‌نامه شماست. اگر این دو مرحله درست انجام نشود، ممکن است ماه‌ها وقت خود را صرف موضوعی کنید که تکراری است، استاد راهنما ظرفیت ندارد، یا در شورای گروه رد می‌شود.

نکته حیاتی: فرآیند ثبت موضوع و پروپوزال در دانشگاه‌های مختلف ایران کاملاً متفاوت است. دانشگاه آزاد سامانه پژوهشیار را دارد، دانشگاه تهران سامانه بهستان، برخی دانشگاه‌ها گلستان، سادا، Thesis.ir و… . اما نقطه مشترک همه دانشگاه‌ها، سامانه ایرانداک است که ثبت نهایی در آن الزامی است.

این راهنما تمام مسیرها را پوشش می‌دهد

بخش اول: تفاوت سامانه‌ها در دانشگاه‌های مختلف

جدول جامع سامانه‌های ثبت پایان‌نامه

 سه نکته کلیدی که باید بدانید

۱. ایرانداک نقطه مشترک همه دانشگاه‌هاست. فارغ از اینکه سامانه داخلی دانشگاه چه باشد، ثبت نهایی در sabt.irandoc.ac.ir الزامی است.

۲. سامانه داخلی متفاوت است. دانشگاه‌های سراسری از گلستان، سادا، Thesis.ir، بهستان و سامانه‌های اختصاصی استفاده می‌کنند.

۳. دانشگاه آزاد وضعیت خاصی دارد. در دانشگاه آزاد، پژوهشیار نقش محوری دارد و علاوه بر ایرانداک، سمیم نور نیز ممکن است الزامی باشد.

بخش دوم: مرحله اول — ثبت موضوع

گام ۱: دریافت گواهی پیشینه پژوهش از ایرانداک

قبل از هر اقدامی، باید مطمئن شوید موضوع شما تکراری نیست:

۱. وارد سامانه پیشینه پژوهش ایرانداک به آدرس pishineh.irandoc.ac.ir شوید.

۲. ثبت‌نام کنید و موضوع پیشنهادی خود را با عنوان و کلیدواژه‌های دقیق وارد نمایید.

۳. سامانه پس از حدود ۲۴ ساعت نتیجه استعلام را به ایمیل شما ارسال می‌کند.

۴. اگر موضوع تکراری نباشد، گواهی پیشینه پژوهش صادر می‌شود.

 چرا این مرحله حیاتی است؟ اگر موضوع شما تکراری باشد و بعداً مشخص شود، کل پروپوزال شما باطل می‌شود.

گام ۲: انتخاب استاد راهنما (متفاوت در هر دانشگاه)

 دانشگاه آزاد: انتخاب استاد در پژوهشیار

مراحل دقیق:

۱. ورود به پژوهشیار: ris.iau.ac.ir

۲. ایجاد فعالیت جدید: از منوی «فعالیت‌های شما» → «ایجاد فعالیت جدید» → «پایان‌نامه/رساله»

۳. انتخاب استاد راهنما: ظرفیت استادان به دو بخش تقسیم می‌شود:

• موضوع آزاد: دانشجو هر موضوعی مرتبط با رشته انتخاب می‌کند

• موضوع با زمینه پژوهشی: موضوع باید مرتبط با زمینه پژوهشی استاد باشد

۴. تایید استاد راهنما: تا زمانی که استاد درخواست را تایید نکند، امکان ادامه نیست.

۵. تایید مدیر گروه: فقط پس از تایید نهایی مدیر گروه، بخش ثبت پروپوزال فعال می‌شود.

 گلوگاه اصلی: ظرفیت استاد راهنما. اگر استاد ظرفیت نداشته باشد، باید استاد جایگزین پیدا کنید یا از طریق «درخت» اقدام کنید.

 دانشگاه تهران: ثبت درخواست در بهستان

مراحل:

۱. ورود به بهستان: ems2.ut.ac.ir

۲. مسیر: درخواست‌ها → درخواست تصویب موضوع و اساتید پارسا

۳. بارگذاری مدارک: فایل PDF و Word پروپوزال + گواهی همانندجویی ایرانداک (زیر ۳۰٪)

۴. گردش کار: کارشناس پژوهش → استاد راهنما → مدیر گروه

 دانشگاه‌های دارای گلستان (شهید بهشتی، خوارزمی، علم و صنعت و…)

مراحل:

۱. ورود به گلستان: از طریق پورتال دانشگاه

۲. پیشخوان خدمت: بخش «درخواست‌های آموزشی»

۳. ثبت موضوع: فرم تعیین استاد راهنما را تکمیل و ارسال کنید

۴. تحویل فیزیکی: پروپوزال را به مدیر گروه تحویل دهید

 دانشگاه گیلان: سامانه سادا

مراحل:

۱. ورود به سادا: sada.guilan.ac.ir

۲. انتخاب استاد راهنما از طریق سامانه

۳. ورود به بخش تحصیلات تکمیلی → «گردش تصویب پروپوزال»

۴. بارگذاری: فرم‌های پروپوزال + فایل PDF گزارش پیشینه پژوهش ایرانداک

دانشگاه تبریز: سامانه Thesis.ir

مراحل:

۱. ثبت‌نام در Thesis.ir

۲. پیشنهاد موضوع به استاد راهنما از طریق سامانه

۳. ارسال به مدیر گروه و تصویب در جلسه گروه

۴. آپلود پروپوزال و تایید استاد راهنما و مشاور

جدول جمع‌بندی: مسیر ثبت موضوع

بخش سوم: مرحله دوم — ثبت پروپوزال

پیش‌نیاز حیاتی: فعال شدن بخش ثبت پروپوزال

در همه سامانه‌ها، تا زمانی که درخواست استاد راهنما تایید نشود، بخش ثبت پروپوزال فعال نمی‌شود.

گام ۱: نگارش پروپوزال در فرمت استاندارد

نکات حیاتی نگارش:

• فونت: فارسی (بی‌زیر یا بی‌نازنین سایز ۱۲-۱۳)، انگلیسی (تایم‌نیوز سایز ۱۱-۱۲)

• کلیدواژه‌ها: بین ۵ تا ۷ واژه، فقط با کاما جدا شوند

• ضمایر: عدم استفاده از ضمایر اول شخص — از افعال غائب استفاده کنید

• رفرنس‌دهی: هرگونه عدم رفرنس‌دهی یا اشتباه در رفرنس‌دهی باعث رد پروپوزال می‌شود

• عنوان فارسی و انگلیسی: باید کاملاً یکسان باشند

گام ۲: همانندجویی پروپوزال

گزارش همانندجویی کمتر از ۵ درصد و بیشتر از ۲۵ درصد قابل قبول نیست.

نکته کلیدی: اگر پروپوزال شما در ایرانداک تایید شود، ممکن است در پژوهشیار رد شود. باید متن را طوری بازنویسی کنید که در هر دو سامانه تایید شود.

 تخلف: کاهش یا حذف بخش‌هایی از پیشنهاده به جهت کاهش میزان مشابهت، تخلف است. باید پارافریز نویسی انجام شود.

گام ۳: ثبت پروپوزال در سامانه داخلی

 دانشگاه آزاد: ثبت در پژوهشیار

۱. ورود به کارتابل پژوهشیار → بخش «پروپوزال»

۲. تکمیل فرم آنلاین: تمام بخش‌های پروپوزال با آنچه در سامانه وارد می‌شود باید انطباق کامل داشته باشد.

۳. بارگذاری فایل Word پروپوزال

۴. ارسال نهایی: پس از کلیک روی ارسال، پروپوزال برای اساتید ارسال می‌شود. پس از ارسال نهایی، امکان ویرایش وجود ندارد.

۵. گردش کار: استاد راهنما → مدیر گروه → شورای تخصصی گروه → تصویب

 دانشگاه تهران: ثبت در بهستان

۱. ورود به بهستان: ems2.ut.ac.ir

۲. مسیر: درخواست‌ها → درخواست تصویب موضوع و اساتید پارسا

۳. بارگذاری: فایل PDF و Word پروپوزال + گواهی همانندجویی ایرانداک

۴. گردش کار: کارشناس پژوهش → استاد راهنما → مدیر گروه

۵. پیگیری: از طریق «گردش کار سامانه آموزش»

 دانشگاه‌های گلستان: ثبت در پیشخوان خدمت

۱. ورود به گلستان

۲. پیشخوان خدمت → درخواست‌های آموزشی

۳. تکمیل فرم پروپوزال و بارگذاری فایل

۴. تحویل فیزیکی نسخه امضا شده به گروه

۵. تصویب در شورای گروه و شورای تحصیلات تکمیلی

 دانشگاه گیلان: ثبت در سادا

۱. ورود به سادا: sada.guilan.ac.ir

۲. بخش تحصیلات تکمیلی → «گردش تصویب پروپوزال»

۳. تکمیل فرم‌ها و بارگذاری فایل PDF گزارش پیشینه پژوهش ایرانداک

۴. ارسال نهایی و پیگیری از طریق پنجره گردش

 دانشگاه تبریز: ثبت در Thesis.ir

۱. آپلود پروپوزال در سامانه

۲. تایید استاد راهنما و مشاور

۳. تصویب در شورای آموزشی و پژوهشی دانشکده

۴. ارائه سه برگ: همانندجو، ایرانداک پروپوزال، گواهی ایمنی به معاون پژوهشی

گام ۴: ثبت در ایرانداک و دریافت کد رهگیری

این مرحله در همه دانشگاه‌ها الزامی است:

۱. ورود به سامانه ثبت: sabt.irandoc.ac.ir

۲. تکمیل اطلاعات شخصی و تحصیلی

۳. تکمیل اطلاعات پروپوزال: عنوان، کلیدواژه‌ها، اهداف، روش‌شناسی

۴. ثبت اطلاعات اساتید راهنما و مشاور

۵. بارگذاری فایل Word پروپوزال

۶. دریافت کد رهگیری: معمولاً با عدد ۱۰ شروع می‌شود

۷. تحویل کد رهگیری به دانشگاه

هزینه: ثبت پروپوزال در ایرانداک رایگان است.

 نکته حیاتی: عنوان موضوع در تمام مراحل (پیشینه، پروپوزال، ثبت نهایی، مصوبات گروه) باید کاملاً یکسان باشد.

جدول جمع‌بندی نهایی: مسیر کامل ثبت موضوع تا پروپوزال

پنج اشتباه رایج که باعث رد شدن پروپوزال می‌شود

۱. عدم تطابق بین فرمت پروپوزال و سامانه

تمام بخش‌های پروپوزال با آنچه در سامانه وارد می‌شود باید انطباق کامل داشته باشد.

۲. عدم رعایت قوانین نگارشی

فونت، کلیدواژه‌ها، ضمایر، رفرنس‌دهی — همه باید مطابق شیوه‌نامه باشد.

۳. عدم تطابق عنوان فارسی و انگلیسی

عنوان فارسی با عنوان انگلیسی درج‌شده در پیش‌نویس طرح باید کاملاً یکسان باشد.

۴. بالا بودن درصد همانندجویی

گزارش همانندجویی کمتر از ۵٪ و بیشتر از ۲۵٪ قابل قبول نیست.

۵. استفاده از منابع نامرتبط یا جابجا

رفرنس‌های کاذب، جابجا و غیرمرتبط باعث رد پروپوزال می‌شود.

چرا «انجام فوری» ارزشمند است؟

جمع‌بندی: چه زمانی باید اقدام کنید؟

اگر در یکی از این وضعیت‌ها هستید، همین حالا باید اقدام کنید:

۱. واحد پایان‌نامه را اخذ کرده‌اید اما هنوز موضوع ثبت نشده — هر ترم تاخیر یعنی عقب افتادن فارغ‌التحصیلی.

۲. استاد راهنما پیدا نمی‌کنید یا ظرفیت ندارد — باید از طریق «درخت» یا استاد جایگزین اقدام کنید.

۳. موضوع شما در شورای گروه رد شده — باید سریعاً موضوع جایگزین با پیشینه پژوهش جدید پیدا کنید.

۴. پروپوزال شما در شورای گروه یا همانندجویی رد شده — باید نسخه اصلاح‌شده آماده کنید.

۵. درصد همانندجویی پروپوزال بالاست — باید متن را طوری بازنویسی کنید که در پژوهشیار و ایرانداک تایید شود.

در ثبت موضوع و پروپوزال، هر روز تاخیر یعنی عقب افتادن فارغ‌التحصیلی. اگر مسیر را بلد باشید، می‌توانید در کمترین زمان از این مرحله عبور کنید.

 خدمات تخصصی tootweb.ir

تیم توت‌وب با تسلط کامل بر سامانه‌های پژوهشیار، ایرانداک، بهستان، گلستان، سادا، Thesis.ir و سمیم نور، آماده ارائه خدمات فوری است:

•  بررسی پیشینه پژوهش و اطمینان از عدم تکرار موضوع

•  پیشنهاد موضوعات جایگزین در راستای زمینه پژوهشی استاد

•  هماهنگی با استاد راهنما و پیگیری تایید مدیر گروه

•  نگارش پروپوزال در قالب استاندارد هر دانشگاه

•  رفع مشابهت‌یابی مخصوص پژوهشیار، ایرانداک و سمیم نور

•  ثبت پروپوزال در ایرانداک و دریافت کد رهگیری

•  تطابق کامل عنوان در تمام سامانه‌ها

 همین حالا با ما تماس بگیرید و بگویید در کدام مرحله گیر کرده‌اید.    

                              09309071077